FR — Écosystèmes & biodiversité
Structure d’un écosystème
Un écosystème = biocénose (êtres vivants) + biotope (milieu physique). Flux d’énergie : producteurs primaires (végétaux, algues) → consommateurs (herbivores, carnivores) → décomposeurs (bactéries, champignons).
Cycles biogéochimiques
Cycle du carbone : photosynthèse, respiration, décomposition, combustion. Cycle de l’azote : fixation (bactéries), nitrification, assimilation, dénitrification. Cycle de l’eau : évaporation, condensation, précipitations, ruissellement.
Dynamique des populations
Facteurs : natalité, mortalité, immigration, émigration. Modèle exponentiel (environnement illimité) → logistique (capacité de charge K). Interactions : compétition, prédation, parasitisme, mutualisme.
🌿 Exercice 1 — Réseau trophique
Que deviendrait une chaîne alimentaire si tous les producteurs primaires disparaissaient ?
La chaîne s’effondrerait : plus d’énergie pour les consommateurs, extinction des herbivores puis carnivores.
🌍 Exercice 2 — Cycle de l’azote
Quel rôle jouent les bactéries fixatrices d’azote (ex : Rhizobium) ?
Elles convertissent le N₂ atmosphérique en ammoniac (NH₃) utilisable par les plantes (symbiose racines).
EN — Ecosystems & ecology
Ecosystem structure
Ecosystem = community (biotic) + habitat (abiotic). Energy flow: primary producers → consumers → decomposers. Trophic levels.
Biogeochemical cycles
Carbon cycle (photosynthesis, respiration), nitrogen cycle (fixation, nitrification), water cycle.
Population dynamics
Growth models: exponential → logistic (carrying capacity K). Interactions: competition, predation, mutualism.
🌿 Exercise 1 — Trophic levels
Approximately what percentage of energy is transferred from one trophic level to the next?
About 10% (the 10% rule); the rest is lost as heat.
🌍 Exercise 2 — Carrying capacity
What does K represent in the logistic growth model?
Carrying capacity: maximum population size an environment can sustain.
中文 — 生态学
生态系统的结构
生态系统 = 生物群落 + 非生物环境。能量流动：生产者 → 消费者 → 分解者。营养级之间能量传递效率约10%。
生物地球化学循环
碳循环、氮循环（固氮、硝化、反硝化）、水循环。
种群动态
指数增长 → 逻辑斯蒂增长（环境容纳量K）。种间关系：竞争、捕食、寄生、互利共生。
🌿 练习1 — 能量流动
为什么食物链通常只有4-5个营养级？
能量在传递过程中大量损失（约90%），不足以维持更高营养级的生物量。
🌍 练习2 — 氮循环
简述固氮作用及其重要性。
将大气中的N₂转化为氨（NH₃），使氮进入生物可利用的形式，是生态系统氮输入的主要途径。
ភាសាខ្មែរ — អេកូឡូស៊ី
រចនាសម្ព័ន្ធប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី
ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី = សហគមន៍ជីវសាស្រ្ត + ជម្រករូបវន្ត។ លំហូរថាមពល៖ ផលិតករបឋម (រុក្ខជាតិ) → អ្នកប្រើប្រាស់ → អ្នកបំបែក (បាក់តេរី ផ្សិត)។
វដ្តជីវភូមិសាស្ត្រគីមី
វដ្តកាបូន (រស្មីសំយោគ, ដកដង្ហើម), វដ្តអាសូត (ការចងអាសូត, nitrification, denitrification), វដ្តទឹក។
សក្ដានុពលប្រជាជន
កំណើនចំនួនប្រជាជន៖ អិចស្ប៉ូណង់ស្យែល → ឡូជីស្ទីក (K = សមត្ថភាពផ្ទុក)។
🌿 លំហាត់ទី១ — បណ្តាញអាហារ
តើសត្វស៊ីសាច់កំពូល (apex predator) មានសារៈសំខាន់យ៉ាងណាក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី?
វាគ្រប់គ្រងចំនួនសត្វស៊ីស្មៅ និងរក្សាតុល្យភាពនៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី។
🌍 លំហាត់ទី២ — វដ្តកាបូន
តើដំណើរការអ្វីខ្លះបញ្ចេញ CO₂ ទៅក្នុងបរិយាកាស?
ការដកដង្ហើម (respiration) របស់ភាវរស់ ការឆេះជីវម៉ាស និងឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល។